Od kwietnia 2026 roku Polska całkowicie przeszła na system EES (Entry/Exit System). Stemple w paszporcie zostały zniesione — zastąpiła je elektroniczna ewidencja.
Co rejestruje system:
- datę i miejsce wjazdu i wyjazdu
- czas trwania pobytu w strefie Schengen
Wszystkie dane są przechowywane w bazie UE przez 3 lata. Zasada 90/180 dni jest teraz liczona automatycznie — bez żadnych ręcznych obliczeń.
Jak przebiega kontrola:
Podczas przekraczania granicy skanuje się paszport, robi zdjęcie i czasami pobiera odciski palców. Przy pierwszym przekroczeniu tworzony jest profil elektroniczny — może to zająć więcej czasu. W przyszłości proces przyspieszy.
Doświadczenie w pociągu Chełm–Kijów:
Kontrola odbywa się w przedziale, tak jak wcześniej. Strażnik graniczny skanuje paszport i pyta o status UKR lub kartę pobytu. W przypadku posiadania — wystarczy podać numer PESEL. Bez statusu — zdjęcie jest robione bezpośrednio w pociągu, odcisków palców nie pobierano. Pociąg odjechał zgodnie z rozkładem.
Opóźnienia na granicy z powodu EES są już odnotowywane w różnych krajach UE, więc przy pierwszym przekroczeniu warto zarezerwować dodatkowy czas.