--- title: "Платено преминување на границата на ЕУ: што се менува за патниците без виза и кога ќе треба да платите 20 евра" canonical: "https://nakordoni.eu/mk/news/2026-07-26/platnyi-peretyn-kordonu-ies-shcho-zminytsia-dlia-ukraintsiv-i-koly-dovedetsia-platyty-20-ievro" lang: "mk" type: "news" source: "nakordoni.eu — live border queue data" --- # Платено преминување на границата на ЕУ: што се менува за патниците без виза и кога ќе треба да платите 20 евра 26.07.2026 13:43 Извештаите за воведување платена влезница во земјите од Европската Унија редовно предизвикуваат загриженост кај меѓународните патници. Во реалноста, станува збор за два посебни дигитални системи за контрола: бесплатниот систем за регистрација на влез и излез [EES](https://nakordoni.eu/mk/p/ees) (Entry/Exit System) и дозволата за патување [ETIAS](https://nakordoni.eu/mk/p/etias), која бара надоместок од 20 евра. Подолу е даден преглед на тоа како функционираат двата системи, временската рамка за нивна имплементација и практичните детали за граѓаните од земјите со безвизен режим. ##### 1. Систем EES: биометриска контрола без дополнителни трошоци EES (Entry/Exit System) е автоматизиран систем на ЕУ за регистрација на граѓани од земји надвор од ЕУ при секое преминување на надворешните граници на Шенген зоната. ###### Клучни карактеристики на EES: - **Бесплатно:** не се наплаќа надоместок за поминување низ процедурата EES. - **Укинување на печатите:** хартиените печати во пасошите се заменуваат со дигитален запис во централна база на податоци. - **Биометрија:** при првото преминување на границата по стартувањето на системот, патниците ги даваат своите отпечатоци од прсти и се скенира нивното лице. - **Автоматско броење на деновите:** системот автоматски го пресметува преостанатиот дозволен престој во ЕУ (до 90 дена во период од 180 дена). ##### 2. Систем ETIAS: електронска дозвола со надоместок од 20 евра ETIAS (European Travel Information and Authorization System) е систем за претходна авторизација за граѓаните од земјите со безвизен режим. Тоа не е виза, туку електронска дозвола за патување поврзана со пасошот. ###### Главни параметри на ETIAS: - **Цена:** 20 евра за поднесување барање. - **Важност:** 3 години или до истекот на пасошот (што и да настапи прво). - **Формат:** онлајн формулар што се пополнува на официјалниот портал или преку мобилна апликација пред патувањето. - **Време на обработка:** повеќето барања се обработуваат автоматски за неколку минути, но во одделни случаи проверката може да трае од 14 до 30 дена. ##### 3. Споредба на EES и ETIAS | Параметар | EES (Entry/Exit System) | ETIAS (Travel Authorization) | | --- | --- | --- | | **Цел** | Запишување на влезови/излези и преостанати денови престој | Претходна безбедносна проверка пред заминување | | **Финансиски трошок** | **Бесплатно** | **20 евра** (еднократно за 3 години) | | **Каде се издава** | Директно на граничниот премин | Претходно онлајн (пред заминување) | | **Потребни податоци** | Фотографија од лицето, отпечатоци од прсти, податоци од пасош | Пополнет онлајн формулар, податоци од пасош | | **Важност** | Се ажурира при секое преминување на границата | До 3 години (или до замена на пасошот) | | **Задолжително за** | Сите државјани на трети земји | Државјани од земји со безвизен режим на возраст од 18 до 70 години | ##### 4. Кој е ослободен од надоместокот ETIAS Законодавството на ЕУ дефинира јасни категории граѓани кои се ослободени од плаќање на надоместокот од 20 евра (сепак, тие се должни да добијат авторизација): 1. **Малолетници:** деца и тинејџери под 18 години (авторизацијата е бесплатна). 2. **Повозрасни лица:** граѓани на возраст од 70 години и повеќе (авторизацијата е бесплатна). 3. **Членови на семејства на граѓани на ЕУ:** блиски роднини на граѓани на земјите-членки или Шенген зоната (со соодветни документи). 4. **Носители на дозволи за престој и привремена заштита:** лица кои веќе имаат официјален статус на резидент или привремена заштита во земја од ЕУ немаат потреба од дозвола ETIAS за влез во земјата што го доделила тој статус. ##### 5. Практични промени на надворешните гранични премини Воведувањето на новите правила директно ќе влијае врз преминувањето на копнените, воздушните и морските граници на ЕУ. - **Во првата фаза од стартувањето на EES:** можно е зголемување на времето на гранични проверки поради потребата од првично внесување биометриски податоци (скенирање на лицето и отпечатоци) за секој патник. - **По стартувањето на ETIAS:** граничните службеници ќе ја проверуваат валидната авторизација во електронскиот систем. Непостоењето пополнета и платена дозвола ETIAS ќе биде основа за одбивање влез уште пред да започне контролата. ##### FAQ: Често поставувани прашања ###### Дали треба да плаќам 20 евра при секое преминување на границата? Не. Надоместокот од 20 евра се плаќа еднократно при поднесувањето на барањето за ETIAS. Издадената дозвола важи 3 години за неограничен број преминувања на границата (во рамките на правилото [90/180](https://nakordoni.eu/mk/tools/schengen-calculator) дена). ###### Можам ли да ги платам 20-те евра директно на граничниот службеник? Не. Плаќањето се врши исклучиво онлајн преку официјалната веб-страница или апликацијата ETIAS за време на пополнувањето на формуларот. На граничниот премин не е можно да се плати надоместокот ниту да се издаде дозволата. ###### Што треба да направат граѓаните кои имаат регулиран престој во земјите од ЕУ? Патниците кои поседуваат важечка дозвола за престој или документ за привремена заштита во земја од ЕУ ја преминуваат границата врз основа на нивниот постоечки статус. Тие не треба да аплицираат за ETIAS ниту да плаќаат надоместок. ###### Дали е потребен ETIAS ако поседувам биометриски пасош? Да. ETIAS е дизајниран специјално за граѓаните од земјите кои имаат безвизен режим со ЕУ и патуваат со биометриски пасоши. Биометрискиот пасош е услов за добивање ETIAS, а не основа за ослободување од него. [Назад кон вестите](https://nakordoni.eu/mk/news)